TurkDeutsch Service TRDE
DE Diese Seite auf Deutsch →

SGK hizmet dökümü ile Alman Rentenbescheid ve Versicherungsverlauf: çeviride nelere bakılır?

Türkiye-Almanya sosyal güvenlik sözleşmesi bağlamında SGK kayıtları ile DRV belgelerinin ne olduğunu, birbirinden nasıl ayrıldığını ve çeviride dikkat edilecek noktaları resmî kaynaklara dayanarak anlatan iş akışı rehberi.

Bu iki belge ailesi neden aynı masaya gelir?

Almanya'da çalışmış, sonra Türkiye'ye dönmüş (ya da tersi) bir kişi emeklilik aşamasında iki ülkenin kurumundan belge ister. Türkiye tarafında SGK kayıtları, Almanya tarafında Deutsche Rentenversicherung (DRV) yazışmaları gelir. Tercümanın önüne çoğunlukla şu belgeler düşer: e-Devlet'ten alınan hizmet dökümü veya sosyal güvenlik kayıt belgesi, SGK'nın aylık/gelir bağlama yazıları, Almanya'dan gelen Rentenbescheid (emeklilik kararı), Versicherungsverlauf (sigorta geçmişi dökümü) ve bazen Rentenauskunft. Bu yazı, bu belgelerin ne olduğunu, hangi kurumsal mantıkla yazıldıklarını ve çeviri sırasında nelere dikkat edileceğini resmî kaynaklara dayanarak anlatır. Hukuki yorum yapmaz; belgenin ne söylediğini doğru taşımaya odaklanır.

Türkiye tarafı: hangi belge hangi sorguyla alınır?

e-Devlet'te "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü / İşyeri Ünvan Listesi" hizmeti, kişinin adına uzun vadeli sigorta kollarında (emekliliğe esas) bildirilmiş hizmetleri görüntülemeye yarar. Ayrıca "Sosyal Güvenlik Kayıt Belgesi Sorgulama" hizmetiyle 4A / 4B / 4C sigorta kayıt bilgilerini içeren belge barkodlu olarak alınabilir. "4A Hizmet Dökümü (Son 6 ay)" ise yalnızca 4/A güvencesine sahip kişilerin son altı aya ait bilgilerini gösteren ayrı bir hizmettir. Bu üç çıktı aynı şey değildir; müşteri "SGK dökümü" dediğinde hangisini getirdiğini belge başlığından ve kapsamından anlamak gerekir. Bu konuda ölçüt, elinizdeki belgenin başlık satırıdır.

Barkodlu e-Devlet belgelerinin ortak özelliği olan doğrulama ibaresi, çeviride ayrıca ele alınmalıdır; bunun için belge türleri sayfasına bakabilirsiniz.

Sözleşme çerçevesi: SGK ne diyor?

SGK'nın "Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri" sayfasına göre Türkiye'nin yürürlükte 35 ülkeyle sosyal güvenlik sözleşmesi vardır; Almanya sözleşme listesinde imza tarihi 30.04.1964, yürürlük tarihi 01.11.1965, revizyon tarihi 02.11.1984 ve bu revizyonun yürürlük tarihi 01.04.1987 olarak görünür. Aynı sayfa, sözleşmelerin ortak hükümleri arasında iki ülkede geçen sigortalılık sürelerinin birleştirilmesini, eşit işlem ilkesini ve bir ülkede hak kazanılan aylığın öteki ülkeye yerleşildiğinde de ödenmeye devam etmesini sayar.

Aylık hesabında SGK'nın anlattığı mantık şöyledir: Birleştirme olmadan hak doğuyorsa kurum yalnızca kendi ülkesindeki süreye göre hesap yapar. Hak ancak birleştirmeyle doğuyorsa kurum önce bütün süreleri kendi mevzuatında geçmiş gibi sayarak bir "nazari" tutar, sonra bunun kendi ülkesindeki sürenin toplam süreye oranı kadarını "fiili" tutar olarak belirler; ortaya çıkan, ilgiliye ödenen "sözleşme aylığı"dır. Bir tarafta süre sözleşmedeki asgari süreden azsa o ülke aylık bağlamaz. Bu kavramlar (nazari tutar, fiili tutar, sözleşme aylığı) Türkçe belgelerde sık geçer; Almanca karşılıkları kurumun kendi Almanca metninden alınmalıdır, tercümanın uydurduğu bir terim olmamalıdır.

SGK ayrıca Almanya ve Bulgaristan ile yapılan protokollere dayanarak bu ülkelerden gelir/aylık alıp Türkiye'de sürekli oturan kişilerin ödemelerine, kesinti yapmadan aracılık ettiğini yazar. Bu nedenle Türkiye'de oturan bir kişinin elindeki bazı yazışmalar iki kurum arasında dolaşmış olabilir.

Almanya tarafı: Rentenbescheid, Versicherungsverlauf, Rentenauskunft

DRV'ye göre Rentenbescheid, rentenin türünü (Altersrente, Erwerbsminderungsrente, Hinterbliebenenrente), miktarını, başlangıcını ve süresini bağlayıcı olarak belirler; ayrıca hesapta hangi sürelerin dikkate alındığını ve kişinin sağlık/bakım sigortası durumunu gösterir. Başvuru reddedilmişse ret gerekçeleri aynı kararda yer alır. Kararın sonundaki Rechtsbehelfsbelehrung, itiraz yolunu anlatır; DRV, karara karşı bir ay içinde yazılı Widerspruch yapılabileceğini belirtir. Kanun metninde (SGG md. 84) süre, bildirimin yurt dışında yapılması halinde üç aydır. Rechtsbehelfsbelehrung kısmı çeviride atlanmamalıdır, çünkü süre ve başvurulacak makam o bölümdedir.

Versicherungsverlauf, DRV'nin kişi için tuttuğu sigorta hesabındaki, emekli maaşının hesabına etki eden verileri kronolojik gösterir. SGB VI md. 149 uyarınca kurum bu verileri düzenli olarak sigortalıya bildirir, sigortalı da bunların doğruluğunu ve eksiksizliğini kontrol etmek zorundadır. Aynı maddenin 5. fıkrası, Versicherungsverlauf gönderildikten sonra altı takvim ayı içinde itiraz edilmezse, altı takvim yılından daha eski verilerin bir kararla tespit edilebileceğini söyler; bu karar bir Feststellungsbescheid'dir. Yani elinizdeki Almanca belge hesap dökümü mü, tespit kararı mı, emeklilik kararı mı, önce buna karar verin. Rentenauskunft ve Renteninformation ise bilgilendirme belgeleridir; DRV'ye göre bunlara karşı Widerspruch yapılamaz.

Çeviri iş akışında dikkat edilecek noktalar

  1. Belge türünü başlıkla sabitleyin. Almanca tarafta "Bescheid" bağlayıcı karardır, "Auskunft" ve "Information" bilgilendirmedir. Türkçe tarafta "hizmet belgesi", "hizmet dökümü", "kayıt belgesi" ayrı çıktılardır. Başlığı kelimesi kelimesine taşıyın ve genel bir ad vermeyin.
  2. Tarihleri gün-ay-yıl olarak kaynakta yazıldığı gibi bırakın. Dönem aralıkları (başlangıç-bitiş) tek tek kaynakla karşılaştırılmalıdır; iki ülkenin sürelerinin üst üste bindiği aylar, birleştirme mantığı gereği anlam taşıyabilir. DRV, AB üyesi devletler için yaptığı açıklamada aynı ayda birden fazla ülkede süre varsa o ayın yalnızca bir kez sayıldığını belirtir; SGK sayfasında da süreler "aynı zamana rastlamamak kaydıyla" birleştirilir. Bu yüzden üst üste binen dönemleri kaynakta yazıldığı gibi aktarın.
  3. Sayıları, kimlik ve sicil numaralarını yeniden yazmayın. Versicherungsnummer, SGK sicil numarası, işyeri kodu ve Kennzeichen/dosya numaraları kaynaktaki gibi aktarılır. Türkçe belgelerde TL, Almanca belgelerde Euro tutarları kaynak para biriminde kalır; kur çevirisi yapılmaz.
  4. Ad ve soyadı, işveren ve kurum adlarını. Kişi ve işyeri adları çevrilmez. Kurum adlarının genel kısımlarının çevirisinde ise kurumun kendi yayınladığı yabancı dilli adı varsa onu kullanın.
  5. Nüfus kaydı bağlantısı. DRV'nin Türkiye bilgi sayfasına göre Türk sigortalının doğum tarihi için Türk nüfus kayıt örneği (Auszug aus dem türkischen Einwohnerbuch) esas alınır; bunda yalnızca doğum tarihinin bir Alman sosyal güvenlik kurumuna ilk bildirilmesinden önceki kayıtlar önem taşır. Pasaport veya kimlik kartı doğum tarihi kanıtı sayılmaz. İki ülkedeki belgeler arasında doğum tarihi veya ad yazımı farkı görürseniz çeviride sessizce düzeltmeyin, tercümana notla bildirin.
  6. Kısaltmalar. 4/A, 4/B, 4/C gibi Türk sigorta statüleri ve Almanca kısaltmalar çeviri notu olmadan açılmaz; açılımı kurum belgesinde varsa orada yazıldığı biçimde verilir.

Terminolojiyi nereden almalı?

DRV, Türkiye ile ilgili bazı formları iki dilli sunar: örneğin E5816 numaralı Beitragserstattung başvuru formu ve E5817 açıklama notu "deutsch / türkisch" olarak yayımlanmıştır. Tercüman için bu tür iki dilli resmî formlar, kurumun kendi terim tercihini görmek açısından değerli bir kaynaktır. SGK da bazı formları kendi sitesinde yayınlar. Elinizdeki belgenin bir kurum formu olduğu belliyse önce o kurumun iki dilli çıktısına bakın, bulamazsanız terimi parantezle veya notla açıklamayı düşünün.

Beitragserstattung ve başvuru belgeleri

DRV, Almanya'daki emeklilik sigortası primlerinin iade edilmesini düzenleyen hükmün Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nde yer aldığını, iadenin yalnızca başvuruyla yapıldığını ve iade ile birlikte sigorta ilişkisinin sona erip hakların düştüğünü yazar. Bu tür belgeler çevirisinde "Beitragserstattung" kavramı ile "aylık bağlama" kavramı karıştırılmamalıdır: biri primin geri ödenmesi, diğeri düzenli ödemedir.

Türkiye'de oturan biri için DRV, başvurunun kural olarak oturulan ülkenin yetkili kuruluna yapıldığını, Almanya'da verilen başvurunun öteki ülkedeki karşılık gelen ödeme için de başvuru sayıldığını (ve tersinin geçerli olduğunu) belirtir. Çevirisini yaptığınız bir dilekçe veya yazı bu kuralın bir yönünü yansıtıyorsa, ifadeleri kendi yorumunuzla değiştirmeyin.

SGK'nın yurt dışı borçlanması belgeleri

SGK'nın yurt dışı borçlanması sonrası aylıklar sayfası, bu kapsamdaki başvurularda "Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi" ve "3201 Sayılı Kanuna Göre Aylık Talebinde Bulunanlara Mahsus Beyan ve Taahhüt Belgesi"nin istendiğini, yurt dışında oturan başvuru sahibinden ise başvurudan önceki üç ay içinde düzenlenmiş hizmet belgesinin beklendiğini yazar. Aynı sayfa "kesin dönüş" şartını ve "kısa süreli çalışmaya tabi işler" kavramını tanımlar ve bu işlerin şu an Almanya ve İsviçre'de bulunduğunu belirtir. Bu ifadeler Türk mevzuatına özgüdür; Almanca çeviri yapılırken kurum metnindeki tanım korunmalı, "kesin dönüş" gibi ifadeler açıklayıcı çeviriyle değil, belgedeki bağlamla birlikte verilmelidir.

Bir belge setinde pratik sıralama

Müşteri size karışık bir klasör getirdiyse şu sırayla ilerlemek işi kolaylaştırır: (1) belgeleri ülkeye ve kuruma göre ayırın; (2) her belgenin türünü başlığa göre not edin; (3) tarih aralıklarını ve numaraları kaynakla bir kez daha karşılaştırın; (4) Rechtsbehelfsbelehrung veya benzeri hak/süre bölümlerini ayrı kontrol edin; (5) belge üzerindeki mühür, kaşe ve barkodları belge türleri sayfasındaki yönergeye göre işaretleyin. Onay ve yemin işlemini yetkili tercüman yürütür; biz onay vermeyiz.

Bu işte bize nasıl başvurulur?

Çalışma biçimi, gizlilik ve adsız teslim ilkeleri için nasıl çalışır ve gizlilik sayfasına, sık sorulanlar için SSS sayfasına bakabilirsiniz. Serbest tercümanlar için bu sayfa, bürolar için bu sayfa geçerlidir; ulaşmak için iletişim sayfası kullanılır. Almanya'daki bürolara yönelik karşılık yazı için Almanca rehber ayrıca hazırlanmıştır.

Önemli not

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Belgenin hukuki sonucu, kabul edilip edilmeyeceği ve çevirinin onayı konusunda kararı yetkili makam ve yeminli tercüman verir; biz onay vermeyiz.

Kaynaklar

Yayın: 2026-11-01

İlk işinizle bizi deneyin

Dosyanızı gönderin, bağlayıcı olmayan teklifinizi alın, kontrol edilmiş çeviriyi teslim alın. Bütçenize uygun teklif, acil işler müsaitliğe göre.

İlk işiniz denemeWhatsApp'tan yazın
WhatsApp